Wanneer je overweegt een bedrijf over te nemen, moet er natuurlijk ook worden nagedacht over hoe dit gefinancierd wordt. Hier zijn namelijk verschillende opties voor. Zowel in de manier waarop er betaald wordt als de manier waarop je het geld verkrijgt. Om je een goed beeld te geven, zet ik in deze blog de verschillende opties voor financiering van een bedrijfsovername voor je op een rij.
- Op welke manieren kan een bedrijfsovername worden betaald?
- Hoeveel eigen geld heb je nodig voor een bedrijfsovername?
- Kan ik geld lenen voor bedrijfsovername?
- Hoeveel kan ik lenen om een zaak over te nemen?
- Hoe kom je aan bedrijfsovername financiering?
- Hoe bereid je je voor op een financieringsaanvraag?
Op welke manieren kan een bedrijfsovername worden betaald?
Er zijn flink wat stappen die je moet doorlopen bij het overnemen van een bedrijf. Denk aan het verzamelen van de juiste informatie en bepalen van de verkoopprijs. Is dit allemaal helder? Dan is de volgende stap het nadenken over de financiering. Er zijn namelijk behoorlijk wat verschillende mogelijkheden om de betaling van een bedrijfsovername te voldoen. Denk bijvoorbeeld aan:
- Ineens betalen: het bedrag wordt in één keer voldaan bij de overdacht.
- Vendor loan: de overnamesom wordt door de verkopende onderneming geleend aan de koper en in enkele jaren afbetaald.
- Earn-out: de overnamesom wordt in gedeelten betaald en is deels afhankelijk van de behaalde resultaten van het overgenomen bedrijf.
- Mix van bovenstaande: een deel in één keer, een vendor loan en een earn-out.
- Aandelenoverdracht in gedeelten: het aandelenpakket wordt gedeeltelijk overgenomen. Zo kan de koper de overnamesom meefinancieren door het resultaat van de onderneming.
Bij kleine ondernemingen kan het daarnaast zijn dat de koper samen met de verkoper een VOF opricht. Op basis van de resultaten en de afgesproken waarde van de inbreng, wordt het bedrijf op deze manier in enkele jaren overgenomen. Bij grote bedrijven wordt er daarentegen vaak gekozen om een zo kort mogelijke overeenkomst te sluiten met de verkoper.
Hoeveel eigen geld heb je nodig voor een bedrijfsovername?
Banken hebben altijd als regel gehad dat de ondernemer tenminste 20%-25% van de overnamesom met eigen middelen moet financieren. Als startende ondernemer zul je dus moeten kijken naar spaargeld, het verhogen van een hypotheek of het te gelde maken van eigen kapitaal. Let hierbij goed op de privé begroting, zodat je niet in de problemen komt. Krijg je geld van familie of vrienden? Dan kan dat ook gezien worden als eigen vermogen, maar is dit privé wel weer geleend geld.
Kan ik geld lenen voor bedrijfsovername?
Wanneer je niet het volledige bedrag vanuit eigen middelen kunt financieren, is het mogelijk om een deel van het bedrag te voldoen met geleend geld. In sommige gevallen is het zelfs mogelijk om een bedrijf zonder eigen vermogen over te nemen. De voorwaarden voor financiering van bedrijfsovername verschillen per geldverstrekker en situatie.
Bij bestaande ondernemingen zijn de jaarcijfers en de solvabiliteit van voorgaande jaren belangrijk, net als al eerder afgegeven verpandingen of leningen. Bij startende ondernemers wordt gekeken naar het bedrijfs- of ondernemingsplan, een onderpand en een begroting van de privé situatie.
Hoeveel kan ik lenen om een zaak over te nemen?
Hoeveel je kunt lenen en het ‘gemak’ waarmee je dit kunt doen, is vooral afhankelijk van het type bedrijf dat je wilt overnemen of de historie van je eigen bedrijf. Zo is een bedrijf met een relatief zekere inkomstenstroom of waardevolle activa als (on)roerend goed en patenten, makkelijker te financieren dan een onbekende start-up. Ook financieren banken makkelijker bedragen boven de 1 miljoen euro vanwege de Basel regelgeving (en daarmee) kosten die met de leningen gemoeid zijn. Liever één grote overname dan tien kleintjes.
Hoe kom je aan bedrijfsovername financiering?
Beschik je niet over (genoeg) eigen vermogen om het volledige bedrag in één keer te voldoen? Dan zul je op zoek moeten gaan naar andere manieren om de overname van een bedrijf te financieren. Gelukkig zijn daar verschillende opties voor. Ik zet de belangrijkste hieronder voor je op een rij:
1. Leningen
Banken hebben allerlei producten voor het financieren van bedrijfsovernames en denken graag met de ondernemer mee. Hoe gek het ook klinkt, maar vaker is het lenen van een groter bedrag eenvoudiger dan het lenen van een kleiner ( dwz < € 1.000.000) bedrag. Bij grote overnames kunnen banken ook samenwerken om de som bij elkaar te brengen. Voor de wat kleinere overnames kun je nog zeker naar de bank, maar er zijn ook andere manieren om geld te lenen voor het kopen van een bedrijf. Denk bijvoorbeeld aan crowdfunding, financiering via een ROM, een MKB-krediet (van € 50.000-€ 250.000) of diverse andere leveranciers. Al deze geldverstrekkers zullen een goed ondernemingsplan willen zien en eventueel ook zekerheden als hoofdelijke aansprakelijkheid, verpanding van een pand of debiteuren.
Dit soort leningen zijn wat kleiner en hebben vaak hoge rentes en zijn daardoor voor grote overnamesommen vaak te klein en te duur. In dat geval kan er beter gekeken worden naar eigen middelen, (nieuwe) investeerders of een vendor loan (lenen bij de verkoper).
2. (Nieuwe) investeerders
Soms zijn de investeerders en aandeelhouders bereid om het bedrag voor de bedrijfsovername te financieren, omdat de waarde van hun aandelen door de overname stijgt. Dit is o.a. passend bij een buy-and-build strategie. Hierbij neemt de onderneming andere bedrijven over voor het realiseren van de strategie. De overgenomen bedrijven kunnen schaalvoordelen met zich meebrengen (inkoopkracht, centraliseren van bepaalde taken), en/of diversificatie van het verdienmodel en toegang tot nieuwe markten. Door deze strategie neemt het risicoprofiel van de onderneming af en wordt deze als geheel meer waard dan ieder afzonderlijk bedrijf.
De investeerder heeft (toegang tot) een fonds waaruit de overname gefinancierd kan worden. Denk aan Investeringsfonds MKB, Invest-NL, Evidensia, etc. Er zijn meer dan 10.000 investeringsfondsen met ieder een eigen specialisatie. Een adviseur weet waar jouw bedrijfsovername bij kan passen.
3. Uitgifte of storting op eigen aandelen
Een andere manier van geld vrijmaken voor financiering, is door eigen aandeelhouders te vragen een additionele storting te doen op aandelen. Daarnaast kunnen er ook nieuwe aandelen worden uitgegeven die door zowel bestaande als nieuwe aandeelhouders kunnen worden gekocht. Het verkregen vermogen dat hieruit voortkomt, kan vervolgens worden gebruikt om de bedrijfsovername te financieren.
4. Bootstrapping
Bootstrapping betekent dat je je bedrijf gaat uitbouwen, zonder externe financiering. Voor een bedrijfsovername hoef je niet altijd extern geld aan te trekken. Je kunt ook intern kijken naar waar je op het moment veel geld verliest of waarin je ongemerkt veel cash vastzet. Soms kan er door interne waardecreatie nog veel winst worden behaald, waardoor er alsnog uit eigen middelen kan worden gefinancierd.
Kijk bijvoorbeeld naar zaken als:
- Wat zijn need to have’s en wat nice to have’s?
- Kun je betaaltermijnen aanpassen om eerder cash te ontvangen en later te betalen?
- Hoe verloopt het voorraadbeheer: leg je hier niet te veel cash vast?
- Kun je de kas instroom verhogen en kas uitstroom beperken door een ander verdienmodel?
- Zijn er mogelijkheden om te leasen in plaats van kopen om geld beschikbaar te krijgen?
5. Een mix van bovenstaande
Bij de meeste bedrijfsovernames wordt er gekozen voor een mix van verschillende elementen. De kopende organisatie zorgt voor een deel van de overnamesom, waar financiering bij gezocht wordt. Samen met de verkopende organisatie wordt gekeken in welke termijnen wat moet worden betaald. De totale mix is afhankelijk van de omstandigheden van zowel koper als verkoper en de deal.
Hoe bereid je je voor op een financieringsaanvraag?
De eerste stap voor het verkrijgen van een financiering voor een bedrijfsovername, is controleren welke informatie nodig is. Vaak zijn het de jaarrekeningen van de afgelopen jaren, het ondernemingsplan voor de komende jaren, recente taxaties van activa, oprichtingsaktes en statuten. Daarnaast is informatie nodig van de over te nemen onderneming. Ook is er voor investeerders vaak een goede pitch noodzakelijk.
Het verkrijgen van financiering kan enige tijd in beslag nemen. Ga dus tijdig aan de slag met je eigen onderneming en polsen bij je financiers om ze alvast warm te maken voor een mogelijke overnamedeal. Als dan de juiste onderneming langskomt voor een mooie overname, heb je je zaakjes aan de achterkant al geregeld en staat iedereen in de startblokken.
Hulp nodig bij een bedrijfsovername?
Heb je een mooie onderneming op het oog en wil je graag hulp bij het overnametraject? Bij N4MB3RS hebben we jarenlange ervaring met bedrijfsovernames, waardoor we als geen ander weten wat hierbij komt kijken. Neem gerust contact op voor een vrijblijvende kennismaking en ontdek hoe we jou als bedrijfsovername adviseur bijstaan tijdens dit proces.